Edebiyatta Felsefe

Yabancı Örneği

Öz

Felsefe ile edebiyat arasındaki ilişkiyi en canlı bir biçimde bulduğumuz yazarların başında Camus gelir. Onun Yabancı adlı romanı, sadece bir roman değil, aynı zamanda içinde bir felsefe barındıran eserdir. Bu roman, absürd dünya görüşünü, absürd duygusunu yaşayan bir kahramanı, yalnızlık, yabancılık, adam öldürme gibi varoluşçu temaları işleyen bir roman olarak hem edebiyat çevrelerinde hem de felsefe çevrelerinde üzerinde durulan bir romandır. Roman kahramanı Meursault, Camus’nün düşüncelerinin ilk evresini temsil eder. Bu evre, absürd evresidir ve bilinç ile dünyanın ilişkisinin kopuşu olarak düşünülen absürd evre, ahlaki yargılamaları sağlayan değerler sisteminin de reddedildiği bir aşamadır. Bundan dolayı eylemler arasında ahlaki bir ayrım yapmak mümkün değildir. Ölmek ile öldürmek, yaşamak ile yaşatmak, evlenmek ile evlenmemek arasında fark yoktur. Toplum ile ilişki, toplumun değer yargıları açısından bakıldığında başarısızlıkla sonuçlanır. Hatta Meursault, böyle bir ilişki biçimini gerçekleştirmeyi bile denemez. Şimdiki anlar dizisine ve duyum dünyasına bağlı olarak yaşayan kahraman, yalnız ve yabancıdır. Onu, absürd dünya görüşü açısından yargılamak da mümkün değildir. Meursault, yabancıdır, çünkü başkaları, dünya ve hatta bazen kendisi bile kendi bilinç kalıplarının dışında kalır [...]