Walter Benjamin’in Diller-Ötesi Dili
Dillerin Arkhe-Logos’u Üzerine Bir İnceleme
Anahtar Kelimeler:
Dilin doğası ve kökeni- adlandırma- tinsel öz- Tanrı kelamı- Cennet dili- insan dili- şeylerin diliÖz
Bu çalışmanın konusunu, Walter Benjamin’in “Über die Sprache überhaupt und über die Sprache des Menschen (Kendi Başına Dil ve İnsan Dili Üzerine)” adlı yazısında ortaya koyduğu dil anlayışı teşkil etmektedir. 1916 yılında kaleme alınan eser, Benjamin’in dil konusuna odaklanmış dört temel yazısının en erken tarihli olanıdır. Benjamin söz konusu yazısında, Kitab-ı Mukaddes’te yer alan, yaratılışa ilişkin iki anlatı ve Babil Kulesi anlatısı merkezinde bir dil anlayışı ortaya koyar. Bir müfessir değil, bir filozof hassasiyetiyle yürüttüğü incelemesinde, dilin doğası ve kökeni, dillerin çokluğu, adlandırma, Tanrı kelamı, insan dili, şeylerin dili, tinsel öz, dilsel öz ve çeviri gibi çok çeşitli konu ve kavramları ele almaktadır. Benjamin’e göre her çeşit tinsel özün dışavurumu dile karşılık gelir ve canlı ya da cansız tüm varlıklar dilden pay alır. Başka bir deyişle, her biri tinsel özünü dilsel özünde yani dilde iletir. Cansızlar söz konusu olduğunda bu iletim faaliyeti insana karşı, insan söz konusu olduğunda ise iletme eylemi Tanrı’ya karşı gerçekleştirilir. Bu anlamda tinsel özün yetkinliğine göre bir hiyerarşik yapılanma mevcuttur. Tanrı en başta yer almakta, onu insan ve cansız varlıklar takip etmektedir. Buna mukabil, Tanrı’nın yaratıcı kelamı, insanın adlandırma edimine dayalı dilinden, bu ikincisi ise doğanın sessiz/dilsiz dilinden üstündür. Yine insan dili de kendi içinde iki aşamada mütalaa edilir. Bunların ilki, Âdem ile Havva’nın Cennet’teki kusursuz adlandırıcı diline tekabül ederken, diğeri ilk günah sonrası Cennet’ten çıkış ile birlikte saflığını kaybeden adlandırmaya dayalı insan dilidir [...]
Referanslar
Adorno, T. W. (2012). Walter Benjamin Üzerine (D. Muradoğlu, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Agamben, G. (1988). Language and History in Benjamin. Differentia: Review of Italian Thought, 2, 169-183.
Arslan, S. & Büyüközkara, E. (2023). Walter Benjamin’in “Die Aufgabe des Übersetzers [Çevirmenin Görevi]” Adlı Eserinin Çeviribilim ve Felsefe Temelinde Analizi. Söylem Filoloji Dergisi, 8(2) , 495-517.
Arslan, S. (2015). The Importance of the Basic Philosophy Teaching within the Framework of the Translation of Philosophical Texts in Academic Translation Teaching. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 197, 759-765.
Arslan, S. (2022). Platon’un “Devlet” ve “Yasalar” Eserlerinde Hakikat (Ἀλήθεια) Kavramı ve Bu Kavramın Erek Kültürdeki Yansımaları. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 73-81.
Aslan, C. E. (2023). Walter Benjamin’in Çalışmalarında İletişimin ve Tarihin Kurucusu Olarak Dil. ARTS, 9, 75-102.
Benjamin, W. (1979). On Language as Such an on the Language of Man. One-Way Street and Other Writings (E. Jephcott & K. Shorter, Çev.). London: NLB.
Benjamin, W. (1991). Über Sprache Überhaupt und über die Sprache des Menschen. R. Tiedemann & H Schweppenhäuser, Walter Benjamin Gesammelte Schriften II·I. Frankfurt am Mein: Suhrkamp Verlag.
Benjamin, W. (1994). The Correspondence of Walter Benjamin (M. R. Jacobson & E. M. Manfred, Çev.). G. Sholem & T. W. Adorno (Ed.). Chicago: The University of Chicago Press.
Benjamin, W. (1995). Kendi Başına Dil ve İnsan Dili Üzerine (H. Barışcan, Çev.). N. Gübilek (Haz.), Son Bakışta Aşk: Walter Benjamin’den Seçme Yazılar (ss. 169-183). İstanbul: Metis Yayınları.
Benjamin, W. (2008). Çevirmenin Görevi (A. Cemal, Çev.). M. Rifat (Ed.), Çeviri Seçkisi II: Çeviri(bilim) Nedir? (ss. 25-35) içinde. İstanbul: Sel Yayıncılık.
Benveniste, E. (1995). Genel Dilbilim Sorunları (E. Öztokat, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Berman, A. (2018). The Age of Translation (C. Wright, Çev.). London and New York: Routledge.
De Villa, M. (2022). “Wie eine Äolsharfe vom Winde berührt” Translation in Walter Benjamin’s Early Writings. JoLMA - The Journal for the Philosophy of Language, Mind and the Arts, 3(2), 223-248.
Dellaloğlu, B. F. (2012). Benjaminia: Dil, Tarih ve Coğrafya. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Gold, J. R. (2007). “Another Nature Which Speaks to the Camera”: Film and Translation in the Writings of Walter Benjamin. MLN, 122(3), 602-622.
Haberpeuntner, B. (2023). “A Theater of New, Unforeseen Constellations” Walter Benjamin’s “Arcade” in Postcolonial Theories of (Cultural) Translation. Translation Studies, 16(1), 118-133.Hebrew-English Tanakh: The Jewish Bible. (2009). Skokie: Varda Books.
Kardeş, M. E. (2009). Walter Benjamin. Ç. Veysal (Ed.), 1900’den Günümüze Büyük Düşünürler I. Cilt (ss. 485-532). İstanbul: Etik Yayınları.
Kierkegaard, S. (2004). Kaygı Kavramı (T. Armaner, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
Lilla, M. (2006). Pervasız Dahiler: Filozof Entelektüeller ve Politika (A. Ergenç, Çev.). İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
Macdonald, B. R. (1984). Translation as Transcendence: Walter Benjamin and the German Tradition of Translation Theory. Doktora Tezi, University of California. https://www.proquest.com/openview/7103a552577487b49ab6e-9be10986dba/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y
Osborne, P. & Charles, M. (2021). Walter Benjamin. E. N. Zalta (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/fall2021/entries/benjamin/
Özdoğan, M. (2003). Sunuş. K. Schmidt, Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı Göbekli Tepe En Eski Tapınağı Yapanlar (R. Aslan, Çev.). İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
Witte, B. (2002). Walter Benjamin (M. Tüzel, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Yıldırım, F. B. (2016). Eski Hikâye. İstanbul: Kanat Kitap.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Ender Büyüközkara (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
