Gadamer’in Kant Eleştirisi ve Oyun Olarak Sanat

Öz

Gadamer, sanat fikrini geliştirirken Kant’ın estetik hakkındaki düşüncelerinin bir eleştirisini ortaya koyar. Estetik haz ve deneyim Kant’ın düşündüğü gibi öznel ya da formalist bir zeminde ele alınamaz. O, ancak toplumsal ya da iletişimsel bir zemine dayandırılabilirse anlaşılabilir. Estetik haz ve deneyim, ancak oyun ve festivalde açığa çıkabilir ve çözümlenebilir. Sanatın dinamiği oyunun dinamiğiyle akrabadır ve insan, ister seyirci ister eser yaratıcı olsun bir oyun dinamiğine dahil olduğunda hakikati deneyimleyebilir. Oyun, öznel deneyimi aşar ve otantik ve özgün bir niteliğe sahiptir. Oyunun kendi olma modu vardır. Bu yolla oyuncular, kendi öznelliklerini aşma fırsatı bulurlar. İnsanı başkalarına açan bir deneyim olarak oyun, aynı zamanda Bildung (öğrenme ve eğitim) sürecine de işaret eder. Etkileşimsel bir etkinlik olarak oyun, oynayanların kapasitelerini ve kendiliklerini sunmalarına izin verir. Oyuncular kendilerini oyunda sunarlar ve özgürleşirler. Fakat bu ancak oyunun ciddiyete ve kurallı olmasına bağlıdır. Oyunun kuralları ve riskleri vardır. Oyundaki olasılıklar oyuncuyu risk almaya davet eder. Risk, oyunun oyuncuya sunduğu cazibedir ve oyuncu bu cazibeye kapıldığı ölçüde oynayabilir. Gadamer için oyun, hem tekrarlanan bir yapıya sahiptir hem de belirli bir amacı yoktur. Amacı bizzat kendisidir ve doğası gereği yalnızca kendisine işaret eder. Oyundaki tekrar her şeyin düpedüz tekrarlanması değildir. Her bir tekrar kendi başına özgündür [...]