Ahlaki Varoluştan Aşkın Varlığa
Karl Jaspers’ta İletişim, Sevgi ve Özgürlük
Anahtar Kelimeler:
Ahlak Felsefesi- Varoluşçuluk- İletişim- Özgürlük- Sevgi- Aşkınlık- Karl JaspersÖz
Bu çalışma, birçok bilimsel alanı etkilemiş, altmıştan fazla kitaptan oluşan edebi üretime sahip varoluşçu felsefenin temsilcilerinden biri olan Karl Jaspers’in ahlak anlayışını incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Jaspers’in yalnızca felsefe tarihi içerisinde değil, aynı zamanda ahlak felsefesinin başlıca meselelerinin anlaşılması bakımından da önemli bir yere sahiptir. Bu yönüyle çalışmada, Jaspers’in temel eserleri esas alınarak onun ahlaki düşüncesinin temel kavramları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yönüyle çalışma, Karl Jaspers’in ahlak felsefesini, Aşkın varlık, iletişim, sevgi ve özgürlük kavramları ekseninde incelemektedir. Jaspers’e göre insanın gerçek özüne ulaşabilmesi, diğer insanlarla kurduğu iletişim sayesinde mümkündür. Bu anlamda varlıkların inançla sahip oldukları ahlaki birliğin temeli, birbirlerine bağlılığı ve iletişimi dolayısıyla gerçekleşir. Bu yönüyle iletişim, sadece bilgi aktarımı değil sevgiye dayalı bir karşılaşma ve karşılıklı açıklık sürecidir. Ayrıca Jaspers’e göre insanı gerçek bir birey yapan en temel unsur özgürlüktür. Çünkü özgürlük ahlaki sorumluluk gerektiren seçimlerle doğrudan ilişkilidir. Hatta insanların gerçek eşitliği, herkesin kendi ahlaki deneyimi aracılığıyla Aşkın varlığa yani Tanrı’ya ulaşma özgürlüğüne sahip olmasında yatar. Bu yönüyle Jaspers’in ahlak felsefesi, insanın özgürlüğünü, ahlaki sorumluluğunu ve başkalarıyla kurduğu sevgi temelli iletişimi merkeze alan bütüncül bir anlayış sunmaktadır.
Referanslar
Akgün, T. (2012). Karl Jaspers’de imanın felsefi temelleri. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (26), 5–30.
Alessiato, E. (2011). Human being, world, and philosophy in Karl Jaspers. Humana Mente: Journal of Philosophical Studies, (18), 69–86.
Blackham, H. J. (2005). Altı varoluşçu düşünür (E. Uşşaklı, Çev.). Dost Kitabevi Yayınları.
Burch, R. (2022). On cheerfulness and seriousness in Nietzsche and Jaspers. Existenz, 15(2), 65–72.
Cevizci, A. (2009). Felsefe tarihi. Say Yayınları.
Çiçek, H. (2005). İki sevgi filozofu: Mevlana ve Jaspers. Felsefe Dünyası, (42), 103–112.
Çiçek, H. (2008). Karl Jaspers’in siyaset felsefesi. Dergâh Yayınları.
Erdem, H. (2007). Karl Jaspers felsefesinde hakikat, iletişim ve siyaset. Ebabil Yayıncılık.
Ghaemi, S. N. (2011). Karl Jaspers: Philosophical faith of a scientist. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 53–64) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1
Górniak-Kocikowska, K. (2011). The factor of listening in Karl Jaspers’ philosophy of communication. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 419–434) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1_34
Hayashida, S. (2011). Philosophical faith, periechontology, and philosophical ethics. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 227–234) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1_20
Jaspers, K. (1950). The perennial scope of philosophy. Routledge & K. Paul. https://www.bard.edu/library/pdfs/archives/Jaspers-Perennial_Scope_of_Philosphy.pdf.
Jaspers, K. (1952). Tragedy is not enough (H. A. T. Reiche, H. T. Moore, & K. W. Deutsch, Trans.). Victor Gollancz. (Özgün eser 1952’de yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (1953). The origin and goal of history. Routledge.
Jaspers, K. (1969). Philosophy: Vol. 1 (E. B. Ashton, Çev.). University of Chicago Press.
Jaspers, K. (1970). Philosophy: Vol. 2 (E. B. Ashton, Çev.). University of Chicago Press.
Jaspers, K. (1971a). Philosophy: Vol. 3 (E. B. Ashton, Çev.). University of Chicago Press.
Jaspers, K. (1971b). Philosophy of existence (Vol. 1010). University of Pennsylvania Press.
Jaspers, K. (1971c). Felsefeye giriş (M. Akalın, Çev.). Dergâh Yayınları. (Özgün eser 1950’de yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (1995). Felsefi düşünüşün küçük okulu (S. Umran, Çev.). Birleşik Yayıncılık. (Özgün eser 1965’te yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (2001). Felsefe nedir (İ. Z. Eyüboğlu, Çev.). Say Yayınları. (Özgün eser 1968’de yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (2003). Felsefi inanç (A. Kanat, Çev.). İlya Yayınevi. (Özgün eser 1962’de yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (2015). Suçluluk sorunu: Almanya’nın siyasal sorumluluğu üzerine (A. E. Zeybekoğlu, Çev.). İthaki Yayınları. (Özgün eser 1946’da yayımlanmıştır)
Jaspers, K. (2021). Felsefe konuşmaları: Felsefeye giriş (A. Aliy, Çev.). Pinhan Yayıncılık. (Özgün eser 1950’de yayımlanmıştır)
Kaufman, W. (1964). Dostoyevski’den Sartre’a varoluşçuluk (A. Göktürk, Çev.). De Yayınevi.
Kant, I. (2013). Ahlak metafiziğinin temellendirilmesi (İ. Kuçuradi, Çev.). Türkiye Felsefe Kurumu. (Özgün eser 1785’te yayımlanmıştır)
Olson, A. M. (1979). Transcendence and hermeneutics: An interpretation of the philosophy of Karl Jaspers. M. Nijhoff. https://doi.org/10.1007/978-94-009-9270-2
Olson, A. M. (2011). Philosophical faith and its ambiguities. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 77–97) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1_8
Onebunne, J. I. (2018). Freedom and will power in the philosophy of Karl Jaspers: Implications on contemporary Nigeria. Nnamdi Azikiwe Journal of Philosophy, 11(1).
Örnek, Y. M. (2020). Mektuplardaki felsefe: Arendt-Jaspers-Heidegger. Ayrıntı Yayınları.
Reyhani, N. (2001). Şifre kavramı ışığında Karl Jaspers’de felsefi inanç. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 1-18.
Rousseau, J.-J. (2012). Toplum sözleşmesi (V. Günyol, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Özgün eser 1762’de yayımlanmıştır)
Salamun, K. (1988). Moral implications of Karl Jaspers' existentialism. Philosophy and Phenomenological Research, 49(2), 317–323. https://doi.org/10.2307/2107979
Tymieniecka, A. T. (2010). Two dimensions of human being in Karl Jaspers’ philosophy–existence and hermeneutics. Phenomenology and existentialism in the twentieth century: Book III. Heralding the new enlightenment (ss. 221–227) içinde. https://doi.org/10.1007/978-90-481-3785-5
Walters, G. J. (2011). Philosophical faith and the foundering of truth in time. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 269–286) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1_23
Wildermuth, A. (2011). Thinking from the origin: Critical and personal remarks on Jaspers’ philosophy of philosophizing. Philosophical faith and the future of humanity (ss. 159–164) içinde. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2223-1_14
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Bülent Oskay (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
