Eğitimde Kalite veya Erdeme Uygun Eğitim

Öz

Eğitim alanındaki kalite çalışmaları; daha çok eğitim pratikleri ile bağlantılı soruşturmalardır. Bu çalışmada eğitimde kalite olgusunun teorik bir zeminde ele alınması amaçlanmaktadır. Söz konusu teorik zemin Aristoteles’in “kalite/nitelik” kavramı hakkındaki görüşleri ile erdem ve eğitim anlayışı kapsamında oluşturulmuştur. Aristoteles’e göre kalitenin/niteliğin çeşitlerinden biri huydur ve huyun kapsamına giren şeylerden biri erdemdir. Buna göre eğitimin kaliteli olması, erdemli ve erdeme uygun bir biçimde olması şeklinde düşünülebilir; zira herhangi bir işin iyi olması onun ilgili erdeme uygun bir şekilde yapılması anlamını taşır. Aristoteles insana has erdemleri iki gruba ayırır. Bunlardan ilki cesaret ve ölçülülük gibi erdemleri ihtiva eden karakter erdemleridir. Diğeri ise düşünce erdemlerine tekabül eder. Bu gruptaki erdemler sanat/tekhne, bilim, phronesis, bilgelik ve noustan ibarettir. Karakter erdemleri alışkanlık sonucu, düşünce erdemleri ise öğretim vasıtasıyla kazanılır. Genel anlamda ise her iki erdem çeşidi eğitimin ürünü olmak durumundadır. Zira insanın doğal yönü belli bir ölçüde ona tesirde bulunur ve insan belli bir yapıda olduktan sonra geriye kalan her şey eğitime bağlıdır: bazı şeyler alışkanlık kazanmak suretiyle, bazıları ise dinleyerek öğrenilmektedir. Bu çerçevede eğitimin ereği; bir taraftan hem karakter erdemlerine hem düşünce erdemlerine sahip iyi ahlaklı ve mutlu bireyler yetiştirmek, diğer taraftan ise erdemli ve iyi vatandaşlardan müteşekkil iyi bir toplum ve devlet inşa edebilmektir. Buna binaen kaliteli ve erdeme uygun eğitim faaliyeti, bireylere her tür erdemi kazandıran ve onları iyi yurttaşlar kılan bir faaliyet olmak durumundadır [...]