Büyük Friedrich’in Eleştirisinden Hareketle Machiavelli’de Siyasetin Ahlâkî Boyutuna Dair Bir İnceleme
Anahtar Kelimeler:
Siyaset Felsefesi- Ahlâk- İktidar- Niccolò MachiavelliÖz
Siyaset-ahlâk ilişkisi söz konusu edildiğinde ilk akla gelen isimlerden biri Machiavelli’dir. Il Principe [Prens] adlı meşhur eseri, tartışmalara konu olmuş ve filozofun eserde ortaya koyduğu siyaset anlayışına yönelik olumlu ve olumsuz yönde değerlendirmeler yapılmıştır. Olumsuz yönde eleştiren düşünürler arasında Prusya Kralı Büyük Friedrich de yer alır. Machiavelli’in söz konusu kitabını kritik ettiği Anti-Machiavel [Anti-Makyavel] adlı çalışması, siyasette ahlâkî değerlerin önemini vurgulayan bir bakış açısına sahip olup siyaset alanında sadece güç ve iktidar arayışıyla hareket etmek yerine, erdemlerin göz önünde bulundurulması gerektiğini ileri sürmektedir. Bu anlayış doğrultusunda kitapta Machiavelli’ye çeşitli noktalarda eleştiri getirilir. Bu makalenin konusunu, Anti-Machiavel’de ahlâkîlik yönünden tenkit edilen hususlar oluşturur. Bu bağlamda iktidarın tesisi, komşu devletlerle ilişkiler, becerinin yönetime etkisi, güç ve şiddet uygulamaları, orduların kurulması ve prensin cömertlik, dürüstlük, adalet gibi erdemler yönünden durumu incelenmektedir. Büyük Friedrich’in eleştirilerinin odak noktasını, Machiavelli’nin siyaset anlayışının ahlâklılık ve erdemlilik yönünden sorunlu oluşu teşkil etmektedir. Ancak Il Principe incelendiğinde doğrudan ahlâksızlık temelli bir siyaset anlayışının savunulmadığı görülür. Machiavelli ahlâksızlığı değil, gerektiğinde herkesçe kabul görülen ahlâkî davranışların, iktidarın korunması ve ülke menfaatinin sağlanması için prens tarafından göz ardı edilebileceğini savunmaktadır.
Referanslar
Arendt, H. (2020). Geçmişle gelecek arasında [Between past and future] (B. S. Şener & O. E. Kara, Çev.). İletişim Yayınları. (Orijinal eser 1961’de yayımlandı)
Büyük Frederik. (2016). Anti Makyavel [Anti-Machiave ou essai critique sur le Prince de Machiavel] (N. Epçeli, Çev.). Yeditepe Yayınları. (Orijinal eser 1740’da yayımlandı)
Cassirer, E. (1983). İnsan üstüne bir deneme [An essay on man], Devlet efsanesi [The myth of the state] (N. Arat, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal eserler 1944 ve 1946’da yayımlandı)
Curry, P. & Zarate, O. (1997). Machiavelli [Introducing Machiavelli] (M. Harmancı, Çev.). Milliyet Yayınları. (Orijinal eser 1996’da yayımlandı)
Ebenstein, W. (2001). Siyasi felsefenin büyük düşünürleri [Great political thinkers] (İ. Özel, Çev.). Şule Yayınları. (Orijinal eser 1951’de yayımlandı)
Friedrich II. (Preußen) (1740), Anti-Machiave ou essai critique sur le Prince de Machiavel [Anti-Makyavel veya Makyavel'in Prens’ine Dair Eleştiri Denemesi]. Jacques Preuss.
Gramsci, A. (1975). Felsefe ve politika sorunları [Oeuvres choisies] (A. Cemgil, Çev.). Payel Yayınları. (Orijinal eser 1959’da yayımlandı)
Gramsci, A. (2024). Modern Prens [Il moderno principe] (B. Parlak, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal eser 1926’da yayımlandı)
Gülenç, K. (2017). Siyaset felsefesi tarihi. Doğubatı Yayınları.
Karagöz Yeke, Y. (2007). Machiavelli ve siyasal etik. Ebabil Yayınları.
King, R. (2011). Machiavelli: İktidar filozofu [Machiavelli: Philosopher of power] (V. Atmaca, Çev.). Alfa Tarih Yayınları. (Orijinal eser 2007’de yayımlandı)
Leboeuf, M. (2014). 32 alıntıda felsefe tarihi [Tout ce que je sais, c’est que je ne sais rien: Petite histoire de la philosophie en 32 citations] (A. Er, Çev.). Ntv Yayınları. (Orijinal eser 2011’de yayımlandı)
Machiavelli, N. (1994). Il Principe [Prens]. La Spiga.
Machiavelli, N. (2021). Söylevler [Discorsi sopra la prima Deca di Tito Livio] (A. Tolga, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal eser 1531’de yayımlandı)
Machiavelli, N. (2024). Prens [Il Principe] (K. Atakay, Çev.). Can Yayınları. (Orijinal eser 1532’de yayımlandı)
Macit, M. H. İplikçi, A. & Bingöl, M. (2018). Siyaset felsefesine giriş. Pegem Akademi
Yayınları.
Meinecke, F. (2023). Devlet aklı [Die Idee der Staatsräson in der neueren Geschichte] (M. S. Türk, Çev.). Albaraka Yayınları. (Orijinal eser 1924’de yayımlandı)
Özmakas, U. (2019). Prens: Machiavelli’nin muazzam muamması. İletişim Yayınları.
Paret, P. (2015). Modern strateji Machiavelli’den nükleer çağa [Makers of modern strategy from Machiavelli to the nuclear age] (D. C. Koçak, Çev.). Doruk Yayınları. (Orijinal eser 1986’da yayımlandı)
Pedulla, G. (2024). On Niccolò Machiavelli: the bonds of politics [Niccolò Machiavelli üzerine: siyasetin bağları]. Columbia University Press.
Rousseau, J. J. (2020). Toplum sözleşmesi (Du contrat social) (V. Günyol, Çev.). İş Bankası Yayınları. (Orijinal eser 1762’de yayımlandı)
Sanbonmatsu, J. (2007). Postmodern prens [The postmodern prince] (E. Ergüven, Çev.). Bağlam Yayınları. (Orijinal eser 2004’de yayımlandı)
Strauss, L. (1970). Machiavelli and classical literature [Machiavelli ve klasik literatür]. The St. John’s University Press.
Strauss, L. (2000). Politika felsefesi nedir? [What is political philosophy?] (S. Zelyut Hünler, Çev.). Paradigma Yayınları. (Orijinal eser 1957’de yayımlandı)
Tannenbaum, D. G. & Schultz, D. (2011). Siyasi düşünce tarihi filozoflar ve fikirleri [Inventors of ideas: An introduction to Western political philosophy] (Ö. Orhan, Çev.). Adres Yayınları. (Orijinal eser 1998’de yayımlandı)
Tenzer, N. (2009). Yeni bir siyaset felsefesinin peşinde [Pour une nouvelle philosophie politique: De la philosophie à l'action et retour] (E. C. Gürcan, Çev.). Dergâh Yayınları. (Orijinal eser 2007’de yayımlandı)
Thomson, D. (2000). Siyasi düşünce tarihi [Political ideas] (A. Y. Aydoğan, H. Yılmaz, İ. Akyol, M. Demirhan, C. Şişman, H. T. Kösebalan, K. Çayır, M. S. Er & S. Kor, Çev.). Şule Yayınları. (Orijinal eser 1966’da yayımlandı)
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Ahsen Büyüközkara, Ender Büyüközkara (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
