Modern Felsefede Hukuk Biliminin Kuruluşu ve Parçalanması
Anahtar Kelimeler:
Modern Felsefe- Hukuk Bilimi- Hukuk Felsefesi- Doğal Hukuk- Hukuksal PozitivizmÖz
Bu çalışmada hukuk felsefesinin tarihsel süreçteki izi sürülmeye çalışılmıştır. İlk olarak Antik dönem ve Orta Çağ Hristiyan felsefesindeki kökleri ile İngiliz, Fransız ve Alman Aydınlanması’nda modern hukuk biliminin kuruluşu ele alınmıştır. Bu bağlamda Hobbes, Locke, Diderot, Rousseau, Kant ve Hegel’in hukuk anlayışlarına yer verilmiştir. Sonrasında ise Kant ve Hegel’in düşüncelerinde ortaya çıktığı kabul edilen bir yol ayrımında, bu felsefenin parçalanmasından bahsedilmiştir. Hegel’in felsefi hukuk ve pozitif hukuk arasında yaptığı ayrım, Antik köklerini Sofistlerde bulan ve 18. yüzyılda Bentham’ın faydacılık anlayışıyla yükselişe geçen hukuksal pozitivizmi bir yol olarak ortaya koymuştur. Ortaya çıkan diğer yol ise, Marx ve onu takip eden düşünürler tarafından sürdürülen hukuk ve ahlakı birlikte ele alma anlayışıdır. Bu çalışma, ortaya çıkan yol ayrımında Yeni Kantçılar ve Kelsen’in saf hukuk teorisi ile doruk noktasına ulaşan hukuksal pozitivizmin izini sürmektedir. Bu bağlamda Bentham, Austin ve Kelsen’in hukuk anlayışlarına değinilmiştir. Hukukun ahlaktan tamamen ayrılarak pür bir teori olarak ortaya konmasına dair düşünsel gelişmeler aktarılmaya çalışılmıştır. Ancak tarihsel süreçteki gelişmeler, özellikle yaşanan iki büyük savaş hukukun ahlaktan bağımsız olarak ele alınmasına ilişkin bir şüphe doğurmuştur. Bu nedenle pozitivist düşünürler hukuku araçsallaştıran ve salt politik güce indirgeyen pür teorilerinde ahlaka yer açma çabasına girmişlerdir [...]
Referanslar
Aristoteles (2022a). Nikomakhos’a Etik (F. Akderin, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Aristoteles (2022b). Politika (F. Akderin, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Aristoteles (2022c). Retorik (F. Akderin, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Bentham, J. (2017a). Ahlak ve Yasama İlkeleri (Ö. Saruhanlıoğlu & U. K. Boyacı, Çev.). İstanbul: Litera Yayıncılık.
Bentham, J. (2017b). Yasamanın İlkeleri (B. Asal, Çev.). İstanbul: Oniki Levha Yayınları.
Berlin, I. (1969). Two Concepts of Liberty. H. Hardy (Haz.) Four Essay on Liberty (ss. 166-217). Oxford: Oxford University Press.
Cassirer, E. (2007). Kant’ın Yaşamı ve Öğretisi (D. Özlem, Çev.). İstanbul: İnkılap Kitabevi.
Cassirer, E. (2020). Rousseau, Kant, Goethe (M. Tüzel, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Cicero (2022). Yasalar Üzerine (C. Çevik, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Damrosch, L. (2017). Jean-Jacques Rousseau (Ö. Özköprü, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Decartes (1966). Tabiat Işığıyla Hakikati Aramak (M. Karasan, Çev.). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Diderot & D’Alembert (2018). Ansikopedi ya da Bilimler, Sanatlar ve Zanaatlar Açıklamalı Sözlüğü-Seçilmiş Maddeler, (S. Hilav, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
Dworkin, R. M. (2018). Hukukun Hükümranlığı (E. Uzun, Çev.). İstanbul: Nora Kitap.
Fuller, L. L. (2019). Hukukun Ahlakı (E. Arıkan, Çev.). İstanbul: Tekin Yayınevi.
Göçmen, D. (2015). Modern Felsefe-Tarihsel Anlamı ve Güncel Mirası: Adam Smith, Hegel ve Marx. İstanbul: Vivo Yayınevi.
Göçmen, D. (2022). Stoacılarda Dünya, Logos, Diyalektik ve Özgürlük İlişkisi. Sofist, (5), 73-107.
Hassner P. (2017). Immanuel Kant, Ahlak ve Politika İlişkisi. H. Çörekçioğlu (Çev.-Haz.), Kant’ın Politik Evreni (ss. 102-154). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Hegel, G.W.H. (2015). Hukuk Felsefesinin Prensipleri (C. Karakaya, Çev.). İstanbul: Sümer Yayıncılık.
Hobbes, T. (2021). Leviathan (S. Lim,Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
Hume, D. (2016). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme (A. Yardımlı, Çev.). İstanbul: İdea Yayınevi.
Hund, J. (1989). New Light on Dworkin’s Jurisprudence, Archiv für Rechtsund Sozialphilosophie, 75(4), 468-483. Erişim: https://www.jstor.org/stab-le/23680397?seq=3
Ingram, D. (2020). Hukuk Felsefesi (E. S. Dağabak, Çev.). Ankara: Fol Yayınları.
Kant, I. (2022). Ahlakın Metafiziği (A. Heper, Çev.). Ankara: Fol Yayınları.
Kant, I. (2020). Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi (I. Kuçuradi, Çev.). Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
Kelsen, H. (2020). Saf Hukuk Kuramı (E. Uzun, Çev.). İstanbul: Nora Yayınları.
Locke, J. (1999). Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler (İ. Çetin, Çev.). İstanbul: Paradigma Yayınları.
Locke, J. (2020). Yönetim Üzerine İki İnceleme (Ö. Saruhanlıoğlu, Çev.). İstanbul: Litera Yayıncılık.
Mollnau, K. A. (1990). Sozialistische Rechtstheorie. Hans Jörg Sandkühler (Haz.) Europäische Enzyklopädie zu Philosophie und Wissenschaften (ss. 84-87). Hamburg: Felix-Meiner-Verlag GmbH.
Montesquieu (2021). Kanunların Ruhu Üzerine (B. Günen, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Morrison, W. (1997). Jurisprudence From The Greeks To Post-Modernity. London: Cavendish Publishing Limited.
Platon (2021). Devlet (H. O. Karamağara, Çev.). Ankara: Mahzen Yayınları.
Platon (2020). Yasalar (C. Şentuna, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınları.
Plessner, H. (Ed.). (1958). Philosophie. Hamburg: Hanseatiche Druckanstald GmbH.
Rousseau, J. J. (2020a). Émile (Y. Avunç, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Rousseau, J. J. (2021). İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı (R. N. İleri, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Rousseau, J. J. (2018). İtiraflar (O. Sarıkaya, Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Rousseau, J. J. (2008). Siyasal Fragmanlar-Ekonomi Politik Üzerine Söylev (İ. Yerguz, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Rousseau, J. J. (2020b). Toplum Sözleşmesi ya da Siyaset Hukuku İlkeleri (İ. Yerguz, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
Sophokles (2021). Antigone (A. Çokana, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Soverni, L. (2021). Sofistler. U. Eco& R.Fedriga (Haz.) Felsefe Tarihi 1: Antik Yunan (ss. 97-111) (L. Tonguç Basmacı, Çev.). İstanbul: Alfa Kitap.
Tebbit, M. (2022). Hukuk Felsefesi (M. Kocaoğlu, Çev.). Ankara: Vulgus Yayınları.
Troper, M. (2019). Hukuk Felsefesi (I. Ergüden, Çev.). Ankara: Dost Kültür Kitaplığı.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2023 Selen Akman Genç (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
