Felsefenin Kurucu Bir Kavramı Olarak Barış
Barış Ütopyalarının Doğuşu ve Bilimselleşmesi
Anahtar Kelimeler:
Barış- savaş- ütopya- felsefe- bilim- barışçıl toplum- ütopyanın gerçekleşmesiÖz
Bu yazı, “barış” kavramını felsefenin kurucu bir kavramı olarak ortaya koyma projesinin bir bölümü olarak kaleme alınmıştır. En az 15 yıllık bir araştırmanının ürünü olan yazıda, düşünce ve felsefe tarihinde savaş ve barış kavramlarına dair kuramsal düşünme çabası tarihsel olarak ortaya konmaktadır. Barış arzusunun ütopik bir fikre ve sonrasında gerçekleşebilir somut bilimsel bir ütopyaya dönüşmesi yazının asıl konusudur. Ancak böyle tarihsel araştırmadan sonra barış kavramının teorik felsefenin kavramsal sistematik yapısı içindeki kaynakları ve pratik felsefedeki sistematik yeri ortaya konabilir. İnsanlık tarihinde savaşsız geçen günlerin sayısı, savaşlarla dolu uzun tarihi dikkate aldığımızda kısacık birkaç an olarak dahi belirtilenemeyecek kadar azdır. İnsanlık tarihi şiddet, yıkım ve savaşlarla doludur. Bu durum, insanlık tarihini ve modern toplumun otaya çıkışını betimlerken Karl Marx’ı tarihin sayfalarının kan ve ateş harfler ile yazılı olduğunu belirtmeye götürmüştür. Thomas Hobbes, modern felsefede hala en büyük bilimsel savaş analizcisi olarak görülebilir. Yazıda önce Hobbes’tan hareketle bir savaş betimlemesi sunulduktan sonra Yunan mitolojisinde, tek tanrılı dini kaynaklarda savaş ve barış algısı ortaya konmuştur. Bu temsil, tarihte insanın giderek özne olarak belirlenmesine ve ütopyalaşan barış arzusunun gerçekleşmesinin öznesi olarak görülmesine gidildiğini göstermektedir [...]
Referanslar
Alighieri, D. (1989). Monarchia. Stuttgart: Philipp Reclam jun.
Azra, E. (2017). Önsöz. Homeros, İlyada, çev. E. Azra ve A. Kadir (ss. vii-lxxxiv). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Bloch, E. (1985). Das Prinzip Hoffnung, c. 2. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag.
Bloch, M. (2007). Feodal Toplum, çev. Melek Fırat. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Cicero, T.M. (2011). Yükümlülükler Üzerine, çev. C. Cengiz Çevik, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011.
Erasmus, D. (1917). The Complaint of Peace, Chicago ve London: The Open Court Publishing Co.
Erasmus, D. (1997). The Education of a Christian Prince, yay. Lisa Jardine, Cambridge: Cambridge University Press.
Göçmen, D. (2004). Rosa Luxemburg’un Eleştirel Gerçekçiliği ve Uluslararası Siyaset Kuramının Temelleri. Praksis-Sosyal Bilimler Dergisi (sayı: 11/2004, ss. 48-82).
Göçmen, D. (2006). The Utopian Socialists and the Critique of Capitalism: Sense and Senselessness in the Organisation of Labour. Critique – Journal of Socialist Theory (sayı:34/3(2006), ss. 315-333).
Göçmen, D. (2009). Der Begriff des Politischen bei Rosa Luxemburg-Eine Auseinandersetzung mit Carl Schmitts Begriff des Politischen. https://www.rosalux.e/fileadmin/rls_uploads/dokumentationen/090116_RL-Konferenz/beitraege/Dogan_Goecmen.pdf (erişim: 15.06.2024).
Göçmen, D. (2014). Ingeborg Mauss’un Carl Schmitt ile Hesaplaşması: Ingeborg Maus, Thomas Hobbes, Immanuel Kant ve Aydınlanmacı veya Modern ‘Halk Egemenliği’ Kavramı. https://dogangocmen.wordpress.com/wp-content/uploads/2014/12/dgc3b6c3a7men_maus_ve_egemenlik4.pdf (erişim 15.06.2024).
Göçmen, D. (2015). Modern Felsefe – Tarihsel Anlamı, Güncel Mirası: Adam Smith, Hegel ve Marx, İstanbul: Vivo Yayınevi.
Göçmen, D. (2015a). Thomas Hobbes, Leviathan ve Barışçıl Bir Toplum Perspektifi. Özne - Felsefe ve Bilim Yazıları (22. Kitap/Bahar 2015, ss. 129-165).
Göçmen, D. (2019). Modern Felsefede Thomas Hobbes’tan Karl Marx’a Yeni Bir Uygarlık Arayışı. Özne - Felsefe ve Bilim Yazıları (30. Kitap/Bahar 2019, ss. 179-192).
Göçmen, D. (2020). Hegel’de “Nesnel Tanıtlanmış Bilim” Olarak Felsefe Kavramına Giriş. Sofist – Felsefe Dergisi (Ekim 2020/sayı: 1, ss. 61-104).
Göçmen, D. (2021), Türkçede Felsefi Düşüncenin Kaynaklarına Dair Bir Çalışma - Yunus Emre’de Aşk Kavramından Akıl Kavramına Geçişin Felsefi Anlamı. Sofist-Felsefe Dergisi (Kasım 2021/sayı:3, ss. 30-54).
Göçmen, D. (2023). Hegel ve Marx – Gerçekliğin ve Geleceğin Felsefesi, Ankara: Phoenix Yayınevi.
Hacib, Y. H. (2018). Kutadgu Bilig, çev. Reşid Rahmeti Arat. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
Haldun, İ. (2013). Mukaddime, c. 1, çev. ve önsöz Turan Dursun. İstanbul: Kaynak Yayınları.
Hegel, G.W.F. (1974). Erstes Systemprogramm des Deutschen Idealismus. Dokumente zu Hegels Entwicklung (ss. 219-221), yay. Johannes Hoffmeister. Stuttgart-Bad: Friedrich Fromann Verlag.
Hegel, G.W.F. (1970). Grundlinien der Philosophie, Werke in zwangzig Bänden, c. 7, yay. Eva Moldenhauer ve Karl Markus Michel. Frankfurt a.M.: Suhrkamp Verlag.
Hesiodos. (2016). Theogonia ve İşler ve Günler, çev. Azra Erhat ve Sabahattin Eyüboğlu, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Hobbes, T. (2005). Leviathan, çev. Semih Lim. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Hobbes, T. (1985). Leviathan, yay. ve giriş C. B. Macpherson, Middlesex: Penguin Books.
Hudson, W.H. (1912). The Story of Renaissance. London, Bombay ve Sydney: Georg G. Harrap & Company Ldt..
Huizinga, J. (1975). Herbst des Mittelalters, Stuttgart: Alfred Kröner Verlag.
Michelet, J. (2024). Rönesans, çev. Banu Korkmaz, İstanbul: Flamingo Yayınları.
Michelet, J. (1978). Oevres Complètes, Renaissance, reforme. Histoire de France ou seizieme siècle, c. 7 içinde, Paris: Flammarion.
Milli Eğitim Bakanlığı. (1980). İslâm Ansiklopedisi, İ. Kafesoğlu, T. Yazıcı ve N. M. Çetin (yay.) c. 10, (ss. 329 333). Selâm, çev. İ. Kafesoğlu, T. Yazıcı ve N. M. Çetin, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Milli Eğitim Bakanlığı. (1980). İslâm Ansiklopedisi, c. 3, (ss. 164-171). Cihâd, çev. A. Adıvar, R. Arat, A. Ateş, İ. Kafesoğlu ve T. Yazıcı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Kant, I. (1998). Kritik der reinen Vernunft, yay. Jens Timmermann. Hamburg: Felix Meiner Verlag.
Kant, I. (2000). Anthropologie in pragmatischer Hinsicht, Schriften zur Anthropologie, Geschichtsphilosophie und Pädagogik, c.2, Werkausgabe, c. 12, (ss. 399-690).
Kant, I. (1993). Zum ewigen Frieden. Ein philosophischer Entwurf, Werkausgabe, yay. Wilhelm Weischedel, c. 11, (ss. 191-251). Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.
Kant, I. (1984). Zum ewigen Frieden – Ein philosophischer Entwurf, yay. Rudolf Malter. Stuttgart: Philipp Reclam Jun.
Kaplan, M. (1973). Yunus Emre‘nin İnsan ve Ahlak Görüşü - Risalat al Nushiyya’nın Tahlili. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, cilt 21, (ss. 65-82).
Kelsen H. (1933). Die platonische Gerechtigkeit. Kant-Studien, Ocak 1933, cilt 38, sayı 1-2, (ss. 91-117).
Long, A.A. (2001). Das Anliegen der frühen griechischen Philosophie. Handbuch: Frühe Griechische Philosophie – Von Thales bis zu den Sophisten, yay. A.A. Long, Stuttgart ve Weimar: Verlag J.B. Metzler (ss. 1-20).
Luxemburg, R. (1990). Die politische Lage und Sozialdemokratie. Gesammelte Werke, c. 3, (ss. 70-79). Berlin: Dietz Verlag.
Marsilius of Padua. (2005). The Defender of Peace, Lat. çev. Annabel Brett, Cambridge: Cambridge University Press.
Marx, K., Kapital, çev. Alaattin Bilgi, c. 1, Ankara: Sol Yayınları.
More, T. (1965). Utopia. London: Penguin Classics.
Müller, R. (1980). Hellenen und ‘Barbaren‘ in der griechischen Philosophie. Menschenbild und Humanismus der Antike. (s. 111-134). Leibzig: Verlag Philipp Reclam jun..
Nestle, W. (yay.). (1923). Die griechischen Philosophen, c. 4, Jena: Eugen Diederichs Verlag.
Platon. (2006). Devlet, çev. Sebahattin Eyüpoğlu ve M. Ali Cimcoz, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Platon. (1989). Der Staat, çev. Otto Apelt, giriş Paul Wilpert, Hamburg: Felix-Meiner-Verlag.
Plato. (2007). The Republic, çev. Desmond Lee, giriş Melissa Lane, London : Penguin.
Pogge, T.W. (2002). World Poverty and Human Rights: Cosmopolitan Responsibilities and Reforms. Cambridge: Polity Press.
Ryan, A. (2012). On Politics: A History of Political Thought from Herodotus to the Present. London: Penguin Books.
Smith, A. (1981). An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, c. 1, yay. R. H. Campbell, A. S. Skinner ve W. B. Todd. Indianapolis: Liberty Fund, 1981.
Wittgenstein, L. (2010). Tractatus Logico-Philosophicus, çev. Oruç Aruoba, İstanbul: Metis Yayınları.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 Doğan Göçmen (Author)
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Yazarlar, çalışmalarının telif hakkını saklı tutar.
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) ile lisanslanmaktadır.
Bu lisans, uygun atıf yapılması koşuluyla çalışmaların serbestçe kullanılmasına, paylaşılmasına ve çoğaltılmasına izin verir.
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
