Tractatus Logico-Philosophicus Üzerine bir İnceleme

Öz

Gottlob Frege ve Bertrand Russell’ın takipçisi olarak görebileceğimiz Ludwig Wittgenstein’ın ilk eseri olan Tractatus Logico-Philosophicus’u bu iki filozofun ışığında okumak mümkündür. Wittgenstein’ın bu eserinde özellikle Frege’nin ve Russell’ın düşüncelerinin sentezini  yaparak felsefi bir dil teorisi ortaya koyduğu söylenebilir. Ona göre felsefenin sorunları, dilin mantığının yanlış anlaşılmasından kaynaklanır.  Zira gündelik dil, dilin mantığını gizler. Yapılması gereken örtüyü kaldırmak ve örtünün altına odaklanmaktır, ancak bu yolla dilin mantığı görülebilir ve anlaşılabilir. Dil ve dünya mantık yoluyla kurulduğuna ve dil de dünyayı resmettiğine göre, yalnızca dünyanın olanaklı bir resmini sunan tümceler anlamlıdır. Bu türden tümceleri  ya  da önermeleri de ancak doğa bilimleri ortaya koyar. Felsefe doğa bilimlerinden biri olmadığı için, anlamlı önermeler ortaya koyamaz. Hatta Wittgenstein’a göre felsefenin görevi de bu değildir. Bu saptamayla birlikte felsefenin geleneksel uğraşları saçma  bir  kimliğe bürünmüştür.  Artık saçma soruları bir kenara bırakarak, felsefeye yeni bir yol çizmek gerekir. Bu bağlamda Wittgenstein felsefeye yapıcı ve yıkıcı olmak üzere iki görev yükler. Felsefenin yıkıcı görevi, filozoflara her seferinde önermelerinin  saçma olduğunu göstermektir.  Bu noktada felsefe burada saçmalığa dur diyen zabıtadır.  Bu aslında felsefenin mantıksal yönüdür. Felsefenin  yapıcı göreviyse, dilin mantığını açığa çıkarmaktır. Başka bir deyişle felsefe gündelik dilin örttüğü mantıksal  yapıyı ortaya  çıkarmayı amaçlar.  Fakat  bu  yapıcı misyon, aynı zamanda bir kendini reddediş de içerir; çünkü dil, kendi kurucu yapısını, yani mantığı resmedemez ve resmetmek istediğinde saçmalığa düşer [...]